Houtsnijkunst, Mitschk, Wikimedia Commons
Ambachten
Olivier Rieter
Sinds de Industriële Revolutie staat ambachtelijkheid onder druk, omdat producten steeds meer massaal en machinematig kunnen worden vervaardigd. Juist als reactie op industrialisering zien we echter ook aandacht voor oude ambachten. Men probeert ze in stand te houden, om zo een tegenwicht te bieden aan wat als ontsporing van de moderne tijd, met zijn onpersoonlijke massaliteit, wordt gezien. Men kan denken aan ambachten als de edelsmeedkunst (goud en zilver), houtsnijden, meubelmaken, vergulden, restaureren van schilderijen, brons gieten, beeldhouwen, naaikunst, glas in lood en keramiek vervaardigen. Dergelijke beroepen zijn gebaseerd op oude kennis die wordt overgedragen, het zijn vormen van immaterieel erfgoed.
Met zet zich met aandacht voor ambachtelijkheid af tegen de nieuwe tijd , die vanaf de Renaissance in Europa was aangebroken. De sociaal psycholoog B. van Gent ziet de denker en ambachtsman John Ruskin als een van de grondleggers van de arts en crafts beweging. Ruskin verkoos de ''natuurlijke'' vormen van de middeleeuwse gotische kathedraal boven de de wiskundige conventies van de Renaissance. Terwijl de gotiek de kunst was van een werkelijke christelijke beschaving, betekende de Renaissance voor hem een terugval tot een heidens verleden. Tevens was volgens Ruskin de ambachtsman van de Middeleeuwen verworden dot het arrogante genie van de Renaissance of de eenzame bohemien van de moderne tijd. De organische band tussen kunst en samenleving had zo plaats moeten maken voor de mechanische relatie tussen de commerciele kunstenaar en de liberale markt. Tegelijkertijd had de kapitalistische arbeidsverdeling de ambachtsman verlaagd tot een menselijk onderdeel van de lopende band.' (p. 58)
Bij arts en crafts ging het om 'gemeenschapskunst' waarmee de scheppers niet zozeer wilden bijdragen aan hun eigen ego, maar aan het welzijn van de gemeenschap. De arts en crafts beweging (die naast Ruskin ook William Morris als spilfiguur had) bloeide in de negentiende eeuw, de tijd dus van de Industrialisatie van Europa. Maar ook tegenwoordig is er nog aandacht voor ambachtelijkheid. Juist in tijden van virtualisering hebben sommige mensen behoefte aan de tastbaarheid van producten die niet machinaal geproduceerd zijn.
Bron:
B. van Gent, Lessen in schoonheid. Opstellen over de samenhang van kunst en educatie (Amsterdam 1995)
Voor het heraldische ambacht zie: heraldiek.
Ambachten
Olivier Rieter
Sinds de Industriële Revolutie staat ambachtelijkheid onder druk, omdat producten steeds meer massaal en machinematig kunnen worden vervaardigd. Juist als reactie op industrialisering zien we echter ook aandacht voor oude ambachten. Men probeert ze in stand te houden, om zo een tegenwicht te bieden aan wat als ontsporing van de moderne tijd, met zijn onpersoonlijke massaliteit, wordt gezien. Men kan denken aan ambachten als de edelsmeedkunst (goud en zilver), houtsnijden, meubelmaken, vergulden, restaureren van schilderijen, brons gieten, beeldhouwen, naaikunst, glas in lood en keramiek vervaardigen. Dergelijke beroepen zijn gebaseerd op oude kennis die wordt overgedragen, het zijn vormen van immaterieel erfgoed.
Met zet zich met aandacht voor ambachtelijkheid af tegen de nieuwe tijd , die vanaf de Renaissance in Europa was aangebroken. De sociaal psycholoog B. van Gent ziet de denker en ambachtsman John Ruskin als een van de grondleggers van de arts en crafts beweging. Ruskin verkoos de ''natuurlijke'' vormen van de middeleeuwse gotische kathedraal boven de de wiskundige conventies van de Renaissance. Terwijl de gotiek de kunst was van een werkelijke christelijke beschaving, betekende de Renaissance voor hem een terugval tot een heidens verleden. Tevens was volgens Ruskin de ambachtsman van de Middeleeuwen verworden dot het arrogante genie van de Renaissance of de eenzame bohemien van de moderne tijd. De organische band tussen kunst en samenleving had zo plaats moeten maken voor de mechanische relatie tussen de commerciele kunstenaar en de liberale markt. Tegelijkertijd had de kapitalistische arbeidsverdeling de ambachtsman verlaagd tot een menselijk onderdeel van de lopende band.' (p. 58)
Bij arts en crafts ging het om 'gemeenschapskunst' waarmee de scheppers niet zozeer wilden bijdragen aan hun eigen ego, maar aan het welzijn van de gemeenschap. De arts en crafts beweging (die naast Ruskin ook William Morris als spilfiguur had) bloeide in de negentiende eeuw, de tijd dus van de Industrialisatie van Europa. Maar ook tegenwoordig is er nog aandacht voor ambachtelijkheid. Juist in tijden van virtualisering hebben sommige mensen behoefte aan de tastbaarheid van producten die niet machinaal geproduceerd zijn.
Bron:
B. van Gent, Lessen in schoonheid. Opstellen over de samenhang van kunst en educatie (Amsterdam 1995)
Voor het heraldische ambacht zie: heraldiek.
Vergulden. Wikimedia Commons