Verledenheid. Over het raakvlak tussen geschiedenis en cultuur
  • Home
  • About
  • Contact
  • Nostalgie
    • De geschiedenis van nostalgie
    • De zintuigen >
      • Nostalgie en muziek
    • De aankleding van het verleden
    • De magie van de moderniteit
    • Je laten vervoeren door het verleden
    • De huiskamer van de geest
    • 'Faux nostalgia' en fotografie
    • Nostalgie als reactie op veranderingen
  • Medievalisme
    • Neogotiek
    • Heraldiek
    • Kastelen
  • Een nostalgische reis door Nederland
    • Het Zuiderzeemuseum
    • Kasteel de Haar
    • Orientalis
    • OpBuuren
    • Bataviastad
    • Thorn
    • Bourtange
    • Esonstad
    • Deventer
    • Dordrecht
    • Ellert en Brammert
    • Middelburg
    • Veere
    • Basiliek van Oudenbosch
  • Essays
    • Netflix en verledenheid
    • Knossos
    • Het kasteel als erfgoed
    • Semiotisch spinrag
  • Themaparken
    • Land van Ooit
    • Het Verenigd Koninkrijk als themapark
  • Beeldende kunst
    • Vorm en vertekening
  • Fantasy
    • Steampunk
  • Historische romans
  • Spel
  • Reenactment
  • Films en series
  • Ambachtelijkheid
  • Architectuur
  • Begrippen
  • Home
  • About
  • Contact
  • Nostalgie
    • De geschiedenis van nostalgie
    • De zintuigen >
      • Nostalgie en muziek
    • De aankleding van het verleden
    • De magie van de moderniteit
    • Je laten vervoeren door het verleden
    • De huiskamer van de geest
    • 'Faux nostalgia' en fotografie
    • Nostalgie als reactie op veranderingen
  • Medievalisme
    • Neogotiek
    • Heraldiek
    • Kastelen
  • Een nostalgische reis door Nederland
    • Het Zuiderzeemuseum
    • Kasteel de Haar
    • Orientalis
    • OpBuuren
    • Bataviastad
    • Thorn
    • Bourtange
    • Esonstad
    • Deventer
    • Dordrecht
    • Ellert en Brammert
    • Middelburg
    • Veere
    • Basiliek van Oudenbosch
  • Essays
    • Netflix en verledenheid
    • Knossos
    • Het kasteel als erfgoed
    • Semiotisch spinrag
  • Themaparken
    • Land van Ooit
    • Het Verenigd Koninkrijk als themapark
  • Beeldende kunst
    • Vorm en vertekening
  • Fantasy
    • Steampunk
  • Historische romans
  • Spel
  • Reenactment
  • Films en series
  • Ambachtelijkheid
  • Architectuur
  • Begrippen

De aankleding van het verleden

Foto: Het Utrechts Archief, Maskeradefeesten 1927.

Olivier Rieter
​​
Er zijn verschillende situaties waarin men kleding van ‘vroeger’ kan dragen: als lid van een living history groep die de geschiedenis naspeel, op een retrofeest of als men geboren is te midden de Amish in de Verenigde Staten. Voor sommige mensen hangt de dracht van het verleden samen met carnaval; met het zich anders uitdossen plaatst men zich buiten de tijd, in een tijdelijke enclave van bonte viering en luister. Anderen associeren het verleden met de dracht van fantasyvertellingen, waarin waarin zaken geschieden, waarvan sommige mensen zich voorstellen dat ze in het verleden en dan met name de Middeleeuwen plaatsvonden. Voor meer over over dit onderwerp zie: fantasy

Een interessante groep vormen de zogenoemde ‘nostalgisten’, mensen die doen alsof ze in de jaren twintig van de twintigse eeuw leven. Ze richten hun woningen in alsof het weer het interbellum is en dossen zich uit in kleding uit die tijd.

Kleding hoort als niets anders bij je imago, bij hoe je jezelf presenteert aan de buitenwereld. Het spreekwoord luidt: kleren maken de man. Het zou ook kunnen luiden: kleren maken de tijd. Je kunt aan iemands uitdossing op een schilderij, prent of foto zien in welke periode je deze persoon moet situeren.

Nostalgische mensen idealiseren de kleding uit vroeger tijden, voor hen doet het gegeven dat het soms heel bewerkelijk was om zich in een bepaalde dracht te hijsen, niet ter zake. Zij genieten van hoe het verleden eruitziet en hebben minder oog voor het gegeven dat kleding mensen letterlijk of figuurlijk in een korset snoerde.

Kleding speelt ook een rol bij rites de passage die zo sterk samenhangen met nostalgie: men kleedt zich op academisch verantwoorde wijze als men gaat promoveren en ook het huwelijk, de begrafenis en het intreden in een religieuze orde kennen hun eigen kledingvoorschriften. Men kleedt zich op die bepaalde wijze omdat dat past binnen de traditie, die deels gestoeld is op nostalgie.

Soms worden tradities die samenhangen met kleding ook nieuw bedacht. Zo dragen leden van de Brabantse schuttersgilden veelal heel kleurige uitdossingen die vooral aansluiten bij de behoefte van het publiek aan andersheid. Historisch gezien droegen dergelijke gilden veelal veel soberder dracht. Het gaat dan om het dynamisch houden van tradities. 

Voor veel mensen is de impressie van verledenheid belangrijker dan het zich strikt houden aan de historische werkelijkheid. Kleding moet dan 'verledenachtig' ogen, eerder dan dat deze er in de periode waarnaar wordt verwezen werkelijk zo uitzag. Men 'verbetert' zo het verleden, of toont een verleden dat meer representatief zou zijn voor het verleden, dan het verleden zelf.
Picture
Proudly powered by Weebly