Esonstad: op vakantie in het verleden
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
Het Landal vakantiepark Esonstad aan de Friese Waddenkust biedt de bezoekende gezinnen een historiserende omgeving compleet met stadsmuren, trapgevels, ouderwetse reclameschilderingen en wachthuisjes. Het park is een volledig verzonnen concept waar de leisure toerist zich kan ontspannen op het water of door de straten kan kuieren.
Achter de façades van verledenheid zijn alle gemakken van het moderne leven verborgen in het park dat in het eerste decennium van de 21ste eeuw werd gebouwd. Niet elke bezoeker zal lang stil staan bij wat men waarneemt op deze plaats , maar diegene die de locatie met als thema ‘het verleden’ nauwkeurig in zich opneemt, zal al snel mijmeren over wat het verleden voor hem of haar precies betekent. Op een plaats als deze wordt een idee over ‘vroeger’ uitgebeeld, waaruit de illusie verstorende elementen zijn weggefilterd. We zien een ‘Oud-Friese’ omgeving die mensen terugvoert naar een minder complexe tijd.
In de architectuur van Esonstad zien we geen multiculturele invloeden en heel veel migranten verblijven dan ook niet op deze vakantie-locatie. Toch is de plek geschikt om mensen uit andere landen kennis te laten maken met het Nederlandse zelfbeeld; voor een antropoloog biedt Esonstad een terrein om echte Nederlanders waar te nemen, die zich ontspannen in een omgeving die ze als heilzaam ervaren
In Esonstad wordt in zekere zin een meer adequate visie op het verleden getoond, dan overblijfselen uit het verleden zelf bieden. Dit wordt in de vakliteratuur ‘hypnagogisch’ genoemd: het idee dat wordt uitgedragen is meer trouw aan het verleden dan het verleden zelf was. Het gaat om een pastiche van beeldbepalende elementen waarin verstorende elementen achterwege zijn gelaten. Het gaat om een ideaaltypische representatie van ‘vroeger’.
Als we uitgaan van de visie dat geen enkele schepping uit de menselijke cultuur volledig authentiek is, wordt de belemmering om een locatie als deze te waarderen, deels weggenomen. Waarom zou deze interpretatie van het vroegere niet iets kunnen toevoegen aan onze beleving en waardering van het verleden? Wie Esonstad bezoekt, bezoekt een idee over het verleden, eerder dan het verleden zelf. Maar het verleden zelf bezoeken is per definitie onmogelijk. Het kennisnemen van een visie op het verleden, kan verrijkend zijn. Mogelijk zal men over honderd jaar Esonstad bezoeken omdat men inzicht wil krijgen in de visie op geschiedenis die belangrijk was aan het begin van de eenentwintigste eeuw.
Voor meer over leisure en nostalgie zie: bataviastad
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
Het Landal vakantiepark Esonstad aan de Friese Waddenkust biedt de bezoekende gezinnen een historiserende omgeving compleet met stadsmuren, trapgevels, ouderwetse reclameschilderingen en wachthuisjes. Het park is een volledig verzonnen concept waar de leisure toerist zich kan ontspannen op het water of door de straten kan kuieren.
Achter de façades van verledenheid zijn alle gemakken van het moderne leven verborgen in het park dat in het eerste decennium van de 21ste eeuw werd gebouwd. Niet elke bezoeker zal lang stil staan bij wat men waarneemt op deze plaats , maar diegene die de locatie met als thema ‘het verleden’ nauwkeurig in zich opneemt, zal al snel mijmeren over wat het verleden voor hem of haar precies betekent. Op een plaats als deze wordt een idee over ‘vroeger’ uitgebeeld, waaruit de illusie verstorende elementen zijn weggefilterd. We zien een ‘Oud-Friese’ omgeving die mensen terugvoert naar een minder complexe tijd.
In de architectuur van Esonstad zien we geen multiculturele invloeden en heel veel migranten verblijven dan ook niet op deze vakantie-locatie. Toch is de plek geschikt om mensen uit andere landen kennis te laten maken met het Nederlandse zelfbeeld; voor een antropoloog biedt Esonstad een terrein om echte Nederlanders waar te nemen, die zich ontspannen in een omgeving die ze als heilzaam ervaren
In Esonstad wordt in zekere zin een meer adequate visie op het verleden getoond, dan overblijfselen uit het verleden zelf bieden. Dit wordt in de vakliteratuur ‘hypnagogisch’ genoemd: het idee dat wordt uitgedragen is meer trouw aan het verleden dan het verleden zelf was. Het gaat om een pastiche van beeldbepalende elementen waarin verstorende elementen achterwege zijn gelaten. Het gaat om een ideaaltypische representatie van ‘vroeger’.
Als we uitgaan van de visie dat geen enkele schepping uit de menselijke cultuur volledig authentiek is, wordt de belemmering om een locatie als deze te waarderen, deels weggenomen. Waarom zou deze interpretatie van het vroegere niet iets kunnen toevoegen aan onze beleving en waardering van het verleden? Wie Esonstad bezoekt, bezoekt een idee over het verleden, eerder dan het verleden zelf. Maar het verleden zelf bezoeken is per definitie onmogelijk. Het kennisnemen van een visie op het verleden, kan verrijkend zijn. Mogelijk zal men over honderd jaar Esonstad bezoeken omdat men inzicht wil krijgen in de visie op geschiedenis die belangrijk was aan het begin van de eenentwintigste eeuw.
Voor meer over leisure en nostalgie zie: bataviastad
