Olivier Rieter
Je hebt mensen die de treinreis van de Oriënt Express, bekend van het verhaal van Agatha Christie, ondernemen of die zich met een cruiseschip over zeeën en rivieren laten vervoeren. Het cruiseschip biedt een thuis, het schip of meer bepaald: de hut, maar men verplaatst zich ook en ontdekt zo de wereld. Geborgenheid in beweging.
Ontdekkingsreizigers spreken tot de verbeelding; hun scheepvaartverhalen zijn vaak herverteld in geschiedenisboeken en in fictie. Omdat de geografie van de Aarde inmmiddels bekend is, zoekt men het ontdekken nu eerder in de ruimte; de ruimtevaart staat voor veel mensen voor het achterlaten van de menselijke gebondenheid aan de aarde. Ook ruimteschepen staan voor 'geborgenheid in beweging'.
Transportmiddelen als de auto, de tram, het vliegtuig en de trein associëren we met de moderne tijd, toen de wereld ineens bereisbaar bleek. Er was sprake van massamobiliteit en het overschrijden van de grenzen van de beleving. Voor veel mensen connoteert de auto vrijheid en het vliegtuig de triomf van de menselijke inventiviteit.
De trein staat voor de een voor gezellig en comfortabel reizen, voor de ander voor relatieve milieuvriendelijkheid. De trein is de locatie van tal van klassieke films: Van Silver Streak tot The Lady Vanishes. Ook enkele van de meest memorabele momenten in de klassieke Kuifje-strips vinden plaats in de trein.
De paardenkoets en de luchtballon kunnen als voorlopers van de auto en het vliegtuig worden gezien. Ze staan in het heden voor het rijden of vliegen door het verleden, omdat er gebruik wordt gemaakt van klassieke vervoersmiddelen, die herinneren aan de postkoets of de luchtballonreis uit Reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne uit de negentiende eeuw. Vervoermiddelen spelen ook een rol in het bijna net zo klassieke Met een kwartje de wereld rond van Paul d'Ivoi, een tijdgenoot en navolger van Verne. Het zijn boeken die het overschrijden van grenzen thematiseren, zowel landsgrenzen als grenzen van de verbeelding. De oude grenzen van de menselijke mobiliteit worden in een nieuw licht getoond in dergelijke boeken die een inkijkje bieden in de mentaliteit van de late negentiende eeuw.
Het overschrijden van grenzen zien we op het internet op een andere manier. Men kan de hele wereld bereizen met enkele toetsberoeringen. Voor veel mensen is deze ontgrenzing bedreigend, wat lijdt tot een opbloeien van nationalisme. Doordat andere culturen nabij zijn, voelen dergelijke mensen een behoefte aan de oude gebondenheid aan de eigen landstreek.
Dergelijke verbondenheid met een archaisch verleden kan worden opgeroepen door te verwijzen naar machtssymbolen als kastelen en heraldische tekens. Zie: kastelen en heraldiek. Het gaat dan om verwijzingen naar deels fictionele constructen, die belangrijk zijn geweest in het scheppen van verbondenheid. In de negentiende eeuw speelde ook de geschiedschrijving een grote rol in het verspreiden van nationalisme over Europa, er werd een nationale eenheid in het verleden gesmeed, die het verleden zelf niet kende. De natiestaat die in de negentiende eeuw was ontstaan werd teruggeprojecteerd in het verleden.
Je hebt mensen die de treinreis van de Oriënt Express, bekend van het verhaal van Agatha Christie, ondernemen of die zich met een cruiseschip over zeeën en rivieren laten vervoeren. Het cruiseschip biedt een thuis, het schip of meer bepaald: de hut, maar men verplaatst zich ook en ontdekt zo de wereld. Geborgenheid in beweging.
Ontdekkingsreizigers spreken tot de verbeelding; hun scheepvaartverhalen zijn vaak herverteld in geschiedenisboeken en in fictie. Omdat de geografie van de Aarde inmmiddels bekend is, zoekt men het ontdekken nu eerder in de ruimte; de ruimtevaart staat voor veel mensen voor het achterlaten van de menselijke gebondenheid aan de aarde. Ook ruimteschepen staan voor 'geborgenheid in beweging'.
Transportmiddelen als de auto, de tram, het vliegtuig en de trein associëren we met de moderne tijd, toen de wereld ineens bereisbaar bleek. Er was sprake van massamobiliteit en het overschrijden van de grenzen van de beleving. Voor veel mensen connoteert de auto vrijheid en het vliegtuig de triomf van de menselijke inventiviteit.
De trein staat voor de een voor gezellig en comfortabel reizen, voor de ander voor relatieve milieuvriendelijkheid. De trein is de locatie van tal van klassieke films: Van Silver Streak tot The Lady Vanishes. Ook enkele van de meest memorabele momenten in de klassieke Kuifje-strips vinden plaats in de trein.
De paardenkoets en de luchtballon kunnen als voorlopers van de auto en het vliegtuig worden gezien. Ze staan in het heden voor het rijden of vliegen door het verleden, omdat er gebruik wordt gemaakt van klassieke vervoersmiddelen, die herinneren aan de postkoets of de luchtballonreis uit Reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne uit de negentiende eeuw. Vervoermiddelen spelen ook een rol in het bijna net zo klassieke Met een kwartje de wereld rond van Paul d'Ivoi, een tijdgenoot en navolger van Verne. Het zijn boeken die het overschrijden van grenzen thematiseren, zowel landsgrenzen als grenzen van de verbeelding. De oude grenzen van de menselijke mobiliteit worden in een nieuw licht getoond in dergelijke boeken die een inkijkje bieden in de mentaliteit van de late negentiende eeuw.
Het overschrijden van grenzen zien we op het internet op een andere manier. Men kan de hele wereld bereizen met enkele toetsberoeringen. Voor veel mensen is deze ontgrenzing bedreigend, wat lijdt tot een opbloeien van nationalisme. Doordat andere culturen nabij zijn, voelen dergelijke mensen een behoefte aan de oude gebondenheid aan de eigen landstreek.
Dergelijke verbondenheid met een archaisch verleden kan worden opgeroepen door te verwijzen naar machtssymbolen als kastelen en heraldische tekens. Zie: kastelen en heraldiek. Het gaat dan om verwijzingen naar deels fictionele constructen, die belangrijk zijn geweest in het scheppen van verbondenheid. In de negentiende eeuw speelde ook de geschiedschrijving een grote rol in het verspreiden van nationalisme over Europa, er werd een nationale eenheid in het verleden gesmeed, die het verleden zelf niet kende. De natiestaat die in de negentiende eeuw was ontstaan werd teruggeprojecteerd in het verleden.