Op Buuren: wonen op stand aan de Vecht
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
In het Utrechtse Maarssen, tegenwoordig gemeente Stichtse Vecht, ligt de nieuwbouwwijk Op Buuren. Mensen met een ruime beurs kunnnen er wonen in een historiserend décor. Op de website van de locatie wordt gesproken van een ‘architectonische tijdreis’ en inderdaad zijn er diverse bouwstijlen gebruikt uit verschillende perioden, zodat de indruk ontstaat van een organisch gegroeide leefkern. Bij de ontwikkeling werden panden van verschillende retro-architecten naast elkaar geplaatst. Toch is er sprake van een coherent geheel. De straten langs de meanderende Vecht ogen intiem en pittoresk. Er is hier sprake van een mengvorm van oud en modern: de huizen refereren deels aan oude bouwstijlen, maar achter de voordeur is men van alle gemakken uit de 21ste eeuw voorzien. Het ‘dorp’ ligt op een stuk gesaneerde grond, waar vroeger een kininefabriek was.
Ik beeldde mij bij mijn bezoek aan Op Buuren in dat ik locatiescout voor een beoogde film over de grenzen tussen feit en fictie en was, een in deze tijden actueel thema. In hoeverre begeeft men zich in een fictie als men door het dorp wandelt, of er zelfs woont? Wat zegt deze gebouwde omgeving over onze omgang met het verleden?
Tijdens mijn bezoek bekroop mij een gevoel van vervreemding. Maar ik was ook niet ongevoelig voor de bekoring van alles wat ik zag. Ik vroeg mij af wat de status van deze locatie over tweehonderd jaar zou zijn; zou men dan nog een onderscheid maken tussen authentieke, historisch gegroeide locaties en een plek als Op Buuren?
Ik stelde mij voor dat de film waarvoor ik locatiescout was over een stel kwajongens (genre Pietje Bell) zou gaan die aan en op de Vecht ravotten en hun streken uithaalden met de chique mensen die er zetelden: een dikkige mevrouw met een blauw permantje, een slaperige notaris, een gedistingeerde apotheker . De omgeving van Op Buuren zou zich volgens mij goed lenen voor zo’n film over oud-Nederlands leven, waarin de kwajongens een spel met de werkelijkheid zouden spelen. Ik zag voor me hoe ze belletje trokken, mysterieuze briefjes op deuren plakten, met vlotten over de rivier peddelden, vrolijke liedjes zingend. Juist hun spel zou ervoor zorgen dat deze locatie tot leven kwam, ‘echt’ zou zijn. En ook weer niet natuurlijk, want het gaat in dit gedachtespinsel om een fictie.
Op Buuren vervult de bezoeker met verwondering. Verwondering over de mens, over de hedendaagse omgang met het verleden, over commercie die haast ideëel oogt. Je raakt op een locatie als deze doordrongen van de complexiteit van de menselijke cultuur, waarin verwijzingen naar het verleden, hier zo bewust aangebracht, een grote rol spelen. Je vraagt je af waarom sommige mensen deze plek als onecht of inauthentiek zullen typeren. Je zou je ook kunnen afvragen of authenticiteit überhaupt wel bestaat; is alles wat de mens maakt uiteindelijk niet zowel kunstmatig als echt? De menselijke cultuur is ongekend divers en dat maakt deze tot zo’n interessant (en ingewikkeld) object van studie. De gebouwde omgeving is een heel belangrijk aspect van deze cultuur, omdat architecten in zekere zin macht uitoefenen over de bewoners; hun visie bepaalt voor een deel hoe men leeft, wat men kan ervaren, wat de geestelijke horizon van mensen is.
Tegelijkertijd geven de bewoners en bezoekers op geheel eigen wijze invulling aan het leven op een plaats als deze; het gedachtespinsel over de kwajongens leert dat een omgeving pas werkelijk gaat leven als er ‘echt’ geleefd wordt, als er nieuwe verhalen ontstaan, deels gebaseerd op het verleden, deels ontleend aan het heden.
Voor vergelijkbare vervreemding in de Bossche nieuwbouwwijk Haverleij zie: het-kasteel-als-erfgoed
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
In het Utrechtse Maarssen, tegenwoordig gemeente Stichtse Vecht, ligt de nieuwbouwwijk Op Buuren. Mensen met een ruime beurs kunnnen er wonen in een historiserend décor. Op de website van de locatie wordt gesproken van een ‘architectonische tijdreis’ en inderdaad zijn er diverse bouwstijlen gebruikt uit verschillende perioden, zodat de indruk ontstaat van een organisch gegroeide leefkern. Bij de ontwikkeling werden panden van verschillende retro-architecten naast elkaar geplaatst. Toch is er sprake van een coherent geheel. De straten langs de meanderende Vecht ogen intiem en pittoresk. Er is hier sprake van een mengvorm van oud en modern: de huizen refereren deels aan oude bouwstijlen, maar achter de voordeur is men van alle gemakken uit de 21ste eeuw voorzien. Het ‘dorp’ ligt op een stuk gesaneerde grond, waar vroeger een kininefabriek was.
Ik beeldde mij bij mijn bezoek aan Op Buuren in dat ik locatiescout voor een beoogde film over de grenzen tussen feit en fictie en was, een in deze tijden actueel thema. In hoeverre begeeft men zich in een fictie als men door het dorp wandelt, of er zelfs woont? Wat zegt deze gebouwde omgeving over onze omgang met het verleden?
Tijdens mijn bezoek bekroop mij een gevoel van vervreemding. Maar ik was ook niet ongevoelig voor de bekoring van alles wat ik zag. Ik vroeg mij af wat de status van deze locatie over tweehonderd jaar zou zijn; zou men dan nog een onderscheid maken tussen authentieke, historisch gegroeide locaties en een plek als Op Buuren?
Ik stelde mij voor dat de film waarvoor ik locatiescout was over een stel kwajongens (genre Pietje Bell) zou gaan die aan en op de Vecht ravotten en hun streken uithaalden met de chique mensen die er zetelden: een dikkige mevrouw met een blauw permantje, een slaperige notaris, een gedistingeerde apotheker . De omgeving van Op Buuren zou zich volgens mij goed lenen voor zo’n film over oud-Nederlands leven, waarin de kwajongens een spel met de werkelijkheid zouden spelen. Ik zag voor me hoe ze belletje trokken, mysterieuze briefjes op deuren plakten, met vlotten over de rivier peddelden, vrolijke liedjes zingend. Juist hun spel zou ervoor zorgen dat deze locatie tot leven kwam, ‘echt’ zou zijn. En ook weer niet natuurlijk, want het gaat in dit gedachtespinsel om een fictie.
Op Buuren vervult de bezoeker met verwondering. Verwondering over de mens, over de hedendaagse omgang met het verleden, over commercie die haast ideëel oogt. Je raakt op een locatie als deze doordrongen van de complexiteit van de menselijke cultuur, waarin verwijzingen naar het verleden, hier zo bewust aangebracht, een grote rol spelen. Je vraagt je af waarom sommige mensen deze plek als onecht of inauthentiek zullen typeren. Je zou je ook kunnen afvragen of authenticiteit überhaupt wel bestaat; is alles wat de mens maakt uiteindelijk niet zowel kunstmatig als echt? De menselijke cultuur is ongekend divers en dat maakt deze tot zo’n interessant (en ingewikkeld) object van studie. De gebouwde omgeving is een heel belangrijk aspect van deze cultuur, omdat architecten in zekere zin macht uitoefenen over de bewoners; hun visie bepaalt voor een deel hoe men leeft, wat men kan ervaren, wat de geestelijke horizon van mensen is.
Tegelijkertijd geven de bewoners en bezoekers op geheel eigen wijze invulling aan het leven op een plaats als deze; het gedachtespinsel over de kwajongens leert dat een omgeving pas werkelijk gaat leven als er ‘echt’ geleefd wordt, als er nieuwe verhalen ontstaan, deels gebaseerd op het verleden, deels ontleend aan het heden.
Voor vergelijkbare vervreemding in de Bossche nieuwbouwwijk Haverleij zie: het-kasteel-als-erfgoed
