Thorn: het witte stadje
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
‘Wilt u van uw eerste bezoek aan Thorn een verrassing maken, doe het dan zonder al te veel voorstudie. Het is als met een mooie vrouw: win niet eerst uitgebreide informaties over haar in maar geniet van haar als van een door u zelf ontdekt landschap,’ zo schreef Laurent Nouwen in een boekje over het Limburgse Thorn. Dit advies is, hoewel mooi verwoord, niet het best denkbare advies. Je voorbereiden op een bezoek is toch te prefereren boven het ongeïnformeerd op pad gaan, omdat je dan niet weet waar je op moet letten.
Thorn staat bekend om zijn witte huizen; de plaats biedt een coherente aanblik. Waar er op andere historische of historiserende locaties voor diversificatie wordt gezorgd, biedt het ensemble van Thorn een witte totaalbeleving. De details, die we op deze plek zien, waarvan ik er in wat volgt enige zal benoemen, maken echter dat er toch sprake is van afwisseling.
Thorn was lange tijd een onafhankelijk abdijvorstendom geleid door adellijke religieuze vrouwen. De reeds geciteerde Nouwen heeft het over ‘feminisme avant la lettre’ en pleit voor een cultuurhistorisch onderzoek naar deze onafhankelijke gemeenschap onder het bewind van vrouwen, een beetje vergelijkbaar met De Roy LaDuries ‘Montaillou’.
Veel van de huizen in Thorn zijn zoals gezegd, witgeschilderd, zo zorgend voor een coherente identiteit. Op de site van de VVV Noord-Limburg lezen we over het waarom van de kleur wit : ‘Nadat de adellijke dames vluchtten, voerden de Fransen een belasting in op basis van de omvang en de ramen. De arme bevolking, vaak wonend in panden, voorheen toebehorend aan rijke lieden, kon deze niet opbrengen. Om de hoogte van de belastingaanslag te beperken, metselde men de ramen dicht. Met het doel de bouwsporen (“littekens van de armoede”) te verbergen, werden de huizen wit gekalkt.’
De kleur wit is verbonden met de identiteit van de plaats. Juist het afzien van kleurige diversificatie zorgt ervoor dat Thorn bijzonder is, dat er geen vergelijkbare locatie elders in Nederland is. Zo zou elke stad of elk dorp op zoek moeten gaan naar onderscheidende elementen die de plek uniek maken. Een plaats zonder verhaal is een leegte, onaf en oninteressant. In Thorn besteedt men veel aandacht aan de historiserende details die elke huis toch een eigen identiteit geven, los van het coherente totaalplaatje. Zo wordt coherentie gecombineerd met bijzonderheid. De details laten zien dat mensen actief kunnen nostalgiseren, dat ze door het aanbrengen van een historiserende toets, iets bijdragen aan wat men ervaart op een locatie als deze. Zo wordt hun individualiteit gecombineerd met een verhaal dat verteld wordt over het verleden.
Voor een andere nostalgiserende locatie waar de kleur wit veel gebruikt wordt zie: opbuuren
Bronnen
https://vvvmiddenlimburg.nl/nl/thorn-witte-stadje-midden-limburg
https://nl.wikipedia.org/wiki/Thorn_(Limburg)
Laurent Nouwen, Zicht op Thorn (1988)
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
‘Wilt u van uw eerste bezoek aan Thorn een verrassing maken, doe het dan zonder al te veel voorstudie. Het is als met een mooie vrouw: win niet eerst uitgebreide informaties over haar in maar geniet van haar als van een door u zelf ontdekt landschap,’ zo schreef Laurent Nouwen in een boekje over het Limburgse Thorn. Dit advies is, hoewel mooi verwoord, niet het best denkbare advies. Je voorbereiden op een bezoek is toch te prefereren boven het ongeïnformeerd op pad gaan, omdat je dan niet weet waar je op moet letten.
Thorn staat bekend om zijn witte huizen; de plaats biedt een coherente aanblik. Waar er op andere historische of historiserende locaties voor diversificatie wordt gezorgd, biedt het ensemble van Thorn een witte totaalbeleving. De details, die we op deze plek zien, waarvan ik er in wat volgt enige zal benoemen, maken echter dat er toch sprake is van afwisseling.
Thorn was lange tijd een onafhankelijk abdijvorstendom geleid door adellijke religieuze vrouwen. De reeds geciteerde Nouwen heeft het over ‘feminisme avant la lettre’ en pleit voor een cultuurhistorisch onderzoek naar deze onafhankelijke gemeenschap onder het bewind van vrouwen, een beetje vergelijkbaar met De Roy LaDuries ‘Montaillou’.
Veel van de huizen in Thorn zijn zoals gezegd, witgeschilderd, zo zorgend voor een coherente identiteit. Op de site van de VVV Noord-Limburg lezen we over het waarom van de kleur wit : ‘Nadat de adellijke dames vluchtten, voerden de Fransen een belasting in op basis van de omvang en de ramen. De arme bevolking, vaak wonend in panden, voorheen toebehorend aan rijke lieden, kon deze niet opbrengen. Om de hoogte van de belastingaanslag te beperken, metselde men de ramen dicht. Met het doel de bouwsporen (“littekens van de armoede”) te verbergen, werden de huizen wit gekalkt.’
De kleur wit is verbonden met de identiteit van de plaats. Juist het afzien van kleurige diversificatie zorgt ervoor dat Thorn bijzonder is, dat er geen vergelijkbare locatie elders in Nederland is. Zo zou elke stad of elk dorp op zoek moeten gaan naar onderscheidende elementen die de plek uniek maken. Een plaats zonder verhaal is een leegte, onaf en oninteressant. In Thorn besteedt men veel aandacht aan de historiserende details die elke huis toch een eigen identiteit geven, los van het coherente totaalplaatje. Zo wordt coherentie gecombineerd met bijzonderheid. De details laten zien dat mensen actief kunnen nostalgiseren, dat ze door het aanbrengen van een historiserende toets, iets bijdragen aan wat men ervaart op een locatie als deze. Zo wordt hun individualiteit gecombineerd met een verhaal dat verteld wordt over het verleden.
Voor een andere nostalgiserende locatie waar de kleur wit veel gebruikt wordt zie: opbuuren
Bronnen
https://vvvmiddenlimburg.nl/nl/thorn-witte-stadje-midden-limburg
https://nl.wikipedia.org/wiki/Thorn_(Limburg)
Laurent Nouwen, Zicht op Thorn (1988)
