Veere, een Walcherse idylle
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
Het Zeeuwse Veere kende ik als de tijdelijke woonplaats van de geschiedenispopularisator Hendrik Willem van Loon, naar wie ik ooit onderzoek heb willen doen.
Op een website over Veere lezen we: ‘Veere ademt historie. De smalle straatjes met kinderkopjes, de statige handelshuizen en niet te vergeten de imposante Grote Kerk en het beroemde Stadhuis voeren u mee naar vervlogen tijden.’ Hier wordt met zorgvuldig gekozen woorden een nostalgische sfeer overgedragen.
Het eerste wat mijn reisgezelschap waarnam toen we bij Veere aankwamen was het silhouet van de kerk, die inderdaad imposant oogde. Deze kerk stamt uit de tijd dat Zeeland nog katholiek was, maar werd later gebruikt voor protestantse diensten.
Compacte geschiedbeleving
Wandelend over de kasseien door het centrum van het stadje zagen we gebouwen die duidelijk maakten wat de historicus Van Loon zo fascineerde aan Veere: men dompelt zich hier onder in een sfeer van ‘vroeger’. Veere wordt voor het eerst vermeld in bronnen uit de veertiende eeuw. Het stadje kent tegenwoordig minder dan 2000 inwoners, maar maakt deel uit van een grotere gemeente op Walcheren, waar veel mensen conservatief-christelijk stemmen
De carillontoren, het voormalige stadhuis en diverse andere panden vormen de trots van deze Zeeuwse plaats. Alles is hier compact; een wandeling door Veere neemt geen uren in beslag; men kan hier rustig de tijd nemen voor alles wat men ziet.
Details
Het hele straatbeeld, het architectonisch ensemble, oogt historisch, maar hier gaat het me om de historiserende details. Door middel van deze details voegt men actief iets toe aan de sfeer van wat we waarnemen; men nostalgiseert, schept bewust ouderwetse effecten. Het kan bijvoorbeeld gaan om kasseien, sierletters, gevels, borden, lantaarns, wapenschilden en objecten als oud wapentuig en brievenbussen. Deze details versterken elkaars effect, samen roepen ze een historische sfeer op waarbij zaken die verwijzen naar verschillende historische periodes in een coherent geheel zijn samengevoegd, waarbij het niet gaat om historische precisie, maar om het oproepen van een meer abstract gevoel van ‘verledenheid’.
Veere is een locatie die de Nederlandse en Zeeuwse identiteiten representeert, met name door de verwijzingen naar het water. ‘Veere ademt historie’ volgens het aangehaalde citaat; misschien zou je ook kunnen zeggen: ‘Veere ademt historisering’. Er wordt hier door het bewust inzetten van tal van details in een enigszins afgegrensde ruimte verledenheid opgeroepen. Over alles lijkt nagedacht te zijn; men wil er actief voor zorgen dat de bezoeker in aanraking komt met nostalgie, omdat dergelijk erfgoed commercieel vermarktbaar is. Misschien moet men geen vragen stellen over de waarachtigheid van wat men in Veere ervaart; een gevoel is altijd waarachtig, zelfs als hetgeen dat het oproept deels kunstmatig is. Uiteindelijk is alle menselijke cultuur natuurlijk kunstmatig.
Olivier Rieter
Foto's: Maria Dekeling
Het Zeeuwse Veere kende ik als de tijdelijke woonplaats van de geschiedenispopularisator Hendrik Willem van Loon, naar wie ik ooit onderzoek heb willen doen.
Op een website over Veere lezen we: ‘Veere ademt historie. De smalle straatjes met kinderkopjes, de statige handelshuizen en niet te vergeten de imposante Grote Kerk en het beroemde Stadhuis voeren u mee naar vervlogen tijden.’ Hier wordt met zorgvuldig gekozen woorden een nostalgische sfeer overgedragen.
Het eerste wat mijn reisgezelschap waarnam toen we bij Veere aankwamen was het silhouet van de kerk, die inderdaad imposant oogde. Deze kerk stamt uit de tijd dat Zeeland nog katholiek was, maar werd later gebruikt voor protestantse diensten.
Compacte geschiedbeleving
Wandelend over de kasseien door het centrum van het stadje zagen we gebouwen die duidelijk maakten wat de historicus Van Loon zo fascineerde aan Veere: men dompelt zich hier onder in een sfeer van ‘vroeger’. Veere wordt voor het eerst vermeld in bronnen uit de veertiende eeuw. Het stadje kent tegenwoordig minder dan 2000 inwoners, maar maakt deel uit van een grotere gemeente op Walcheren, waar veel mensen conservatief-christelijk stemmen
De carillontoren, het voormalige stadhuis en diverse andere panden vormen de trots van deze Zeeuwse plaats. Alles is hier compact; een wandeling door Veere neemt geen uren in beslag; men kan hier rustig de tijd nemen voor alles wat men ziet.
Details
Het hele straatbeeld, het architectonisch ensemble, oogt historisch, maar hier gaat het me om de historiserende details. Door middel van deze details voegt men actief iets toe aan de sfeer van wat we waarnemen; men nostalgiseert, schept bewust ouderwetse effecten. Het kan bijvoorbeeld gaan om kasseien, sierletters, gevels, borden, lantaarns, wapenschilden en objecten als oud wapentuig en brievenbussen. Deze details versterken elkaars effect, samen roepen ze een historische sfeer op waarbij zaken die verwijzen naar verschillende historische periodes in een coherent geheel zijn samengevoegd, waarbij het niet gaat om historische precisie, maar om het oproepen van een meer abstract gevoel van ‘verledenheid’.
Veere is een locatie die de Nederlandse en Zeeuwse identiteiten representeert, met name door de verwijzingen naar het water. ‘Veere ademt historie’ volgens het aangehaalde citaat; misschien zou je ook kunnen zeggen: ‘Veere ademt historisering’. Er wordt hier door het bewust inzetten van tal van details in een enigszins afgegrensde ruimte verledenheid opgeroepen. Over alles lijkt nagedacht te zijn; men wil er actief voor zorgen dat de bezoeker in aanraking komt met nostalgie, omdat dergelijk erfgoed commercieel vermarktbaar is. Misschien moet men geen vragen stellen over de waarachtigheid van wat men in Veere ervaart; een gevoel is altijd waarachtig, zelfs als hetgeen dat het oproept deels kunstmatig is. Uiteindelijk is alle menselijke cultuur natuurlijk kunstmatig.
